Oncologische revalidatie tijdens en na kankerbehandeling

Oncologische revalidatie tijdens en na de kankerbehandeling

Oncologische fysiotherapeutische revalidatie speelt een cruciale rol in het herstel en het verbeteren van de levenskwaliteit van patiënten die zowel tijdens als na hun oncologische behandelingen (zoals chirurgie, chemotherapie, radiotherapie, immunotherapie) te maken hebben met lichamelijke en psychische klachten.
 

Doelen van oncologische fysiotherapie

De fysiotherapeutische revalidatie richt zich op verschillende aspecten van herstel, zoals: Herstel van fysieke functies:

• Versterken van spieren, verbeteren van mobiliteit en flexibiliteit.
• Vermijden van spieratrofie (afname van spiermassa) door inactiviteit tijdens de behandelingen.
• Verbeteren van coördinatie en balans om valincidenten te voorkomen, die vaak een gevolg kunnen zijn van behandelingen zoals chemotherapie.

 

Beheersing van pijn

• Fysiotherapeuten kunnen technieken zoals massagetherapie, mobilisaties, en oefentherapie toepassen om pijn te verlichten.
• Pijn door lymfoedeem (ophoping van vocht in weefsels, vaak na een operatie of bestraling) kan eveneens door fysiotherapie worden behandeld.

 

Verbeteren van de ademhaling

• Na longkankerbehandelingen of bij patiënten die een chirurgische ingreep hebben ondergaan, kan ademhalingsoefentherapie helpen om de longfunctie te verbeteren en benauwdheid te verminderen.
• Ademhalingsoefeningen kunnen ook helpen bij het verminderen van stress en angst.

 

Vermoeidheid verminderen

• Veel kankerpatiënten ervaren extreme vermoeidheid, die vaak door fysiotherapie kan worden verminderd door het opbouwen van een geschikt trainingsprogramma.
• Fysiotherapeuten kunnen een energiebeheersingsplan opstellen om de vermoeidheid te verminderen en de dagelijkse activiteiten te vergemakkelijken.

 

Preventie van secundaire aandoeningen

• Kankerbehandelingen kunnen soms leiden tot complicaties zoals hart- en vaatziekten, botontkalking (osteoporose) en lymfoedeem. Fysiotherapie kan helpen deze te voorkomen door preventieve oefeningen en technieken aan te leren.

 

Psychosociale ondersteuning

• Oncologische fysiotherapie houdt zich ook bezig met de mentale en emotionele steun van patiënten. Beweging kan bijdragen aan het verminderen van angst, depressie en stress die vaak voorkomen tijdens en na kankerbehandelingen.
• Fysiotherapeuten kunnen als luisterend oor fungeren en patiënten motiveren om actief te blijven, wat bijdraagt aan een beter emotioneel welzijn.

 

Fysiotherapie tijdens de behandeling:

Tijdens de actieve behandelingsfase (chemotherapie, bestraling, etc.) kan fysiotherapie in een lagere intensiteit plaatsvinden. Het doel is om de patiënt in staat te stellen de dagelijkse activiteiten te blijven uitvoeren, ondanks de vermoeidheid en de fysieke gevolgen van de behandeling. Bewegingstherapie: Dit kan bestaan uit een oefenprogramma om kracht en flexibiliteit te behouden. Lymfoedeembehandeling: Patiënten die lymfeklieren moeten laten verwijderen, kunnen last krijgen van lymfoedeem. Lymfdrainage, compressietherapie en oefeningen kunnen helpen dit te beheersen. Pijnbestrijding: Technieken zoals massage, het toepassen van warmte/kou of mobilisaties kunnen helpen bij het verlichten van pijn en ongemakken.

Fysiotherapie na de behandeling

Na het afronden van de behandelingen kan het oefenprogramma zich meer richten op herstel en het verbeteren van de fysieke prestaties. Herstel van kracht en mobiliteit: De patiënt kan intensievere oefeningen doen om de spiermassa en conditie terug te krijgen. Herstel van de lichamelijke conditie en zo vermindering van de vermoeidheid. Mentale en emotionele ondersteuning: Na een periode van behandeling kan er sprake zijn van een gevoel van verlies of angst voor terugkeer van kanker. Fysiotherapeuten kunnen helpen door middel van motiverende gespreksvoering en door het aanbieden van steun in het proces van lichamelijk herstel.

Oncologische fysiotherapie is altijd op maat gemaakt, aangezien de behoeften per patiënt sterk verschillen, afhankelijk van het type kanker, de behandelingen die zijn ondergaan en de algemene gezondheidstoestand. De fysiotherapeut heeft contacten met oncologen, verpleegkundigen en andere zorgverleners en kan indien dit nodig is voor het herstel van de patiënt hierna door- of terug verwijzen.

Oncologische fysiotherapie kan dus een sleutelrol spelen in het herstelproces van patiënten, niet alleen op fysiek vlak maar ook op mentaal vlak, door hen te ondersteunen in hun herstel en het terugvinden van een zo normaal mogelijk leven.
 

Hoe werkt het?

• Intakegesprek: De therapie begint met een intake om je specifieke hulpvragen, doelen en mogelijkheden te bespreken.
• Persoonlijk programma: Op basis daarvan wordt een op maat gemaakt trainingsprogramma opgesteld.
• Multidisciplinaire aanpak: Er is vaak samenwerking met andere disciplines om ook psychische en sociale klachten aan te pakken.
• Palliatieve fase: Ook als genezing niet meer mogelijk is, kan fysiotherapie helpen om de kwaliteit van leven te behouden of te verbeteren. 

 

Vergoeding

Deze is afhankelijk van je zorgverzekering.
Kijk op de website van je zorgverzekeraar of neem contact met ons op en vraag om informatie.
Er kan zowel getraind worden

• op chronische indicatie (hiervoor is een verwijzing nodig)
• niet chronische indicatie (geen verwijzing nodig, wordt betaald uit de aanvullende verzekering of door de patiënt zelf)